Astragalus dactylocarpus
حمیده جوادی و پروین صالحی شانجانی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
تاریخ انتشار مرداد 1400
ویراستاران علمی: ولی الله مظفریان و معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15-20% قابل نگهداری در دمای °C20- است.
نیازهای جوانه زنی
بذر دارای خواب بوده و این خواب مربوط به پوسته غیرقابل نفوذ بذر (خواب فیزیکی) و مواد بازدارنده جوانهزنی در داخل بذر (خواب فیزیولوژیکی) میباشد. برای حذف پوسته غیرقابل نفوذ نسبت به آب و گاز، از روشهای مختلف سمباده کشی، تیمار اسیدسولفوریک غلیظ، استفاده از آب داغ و .. (اسکرافیه کردن) میتوان استفاده کرد. برای حذف خواب فیزیولوژیکی بذر، استفاده از تیمارهای سرمادهی مرطوب (استراتیفه کردن) به مدت 14 روز، امواج فراصوت و برخی هورمونها (اسیدجیبرلیک 100 ppm) موثر است. بهترین روش برای حذف پوسته بذر استفاده از سمباده و حذف خواب فیزیولوژیکی تیمار سرمادهی به مدت 14 روز در دمای 4 درجه سانتیگراد میباشد. سپس بذور در دمای ثابت 20 درجه سانتیگراد یا دمای دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
میوه: نیام، تخم مرغی یا بیضوی، کرکدار، منقاردار، منقار تیز و گزنده.
اندازه میوه: طول:30 90-30 میلیمتر، عرض: 15-12 میلیمتر.
بذر: چهارگوش، مستطیلی یا کلیوی، ناف گرد؛ سطح بذر صاف و یا غدهای، به رنگ زرد آجری تا قهوهای روشن.
اندازه بذر: طول: 5/3-4 میلیمتر، عرض: 4/2-2/39 میلیمتر و قطر: 1/2-0/9 میلیمتر در نمونه بذر هرات، یزد با وزن هزاردانه 7/1 گرم که در سال 1376 جمعآوری شده و نمونه کاشته شده آن توسط سیدرضا صفوی با شماره وچر 105648 شناسایی شده است.
وزن هزار دانه: 8/6-7 گرم.
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی چندساله، پایا، چوبی.
دوره زمانی گلدهی: خرداد تا تیر
نوع گلاذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشه، گلها به تعداد 7-3 عدد. گلها دوجنسه، پنج قطعهای، زیگومورف، جام زرد بدون کرک. کاسه لولهای پوشیده از کرکهای سفید و پراکنده. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط باد و حشرات انجام میشود.
دوره زمانی رسیدن بذر: خرداد تا تیر
عامل پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: ترکیه، ایران، سوریه و عراق. نمونه تیپ از مزوپوتامی.
پراکندگی در ایران: شمال شرق، شرق و مرکز. اصفهان، خراسان و تهران.
گیاهشناسی
تیره: Papilionaceae
جنس: Astragalus
گونه: dactylocarpus
نام فارسی: گون
منابع و پیوندها
.Asri, Y. 2012. Range Plants of Iran, Vol. 2: Dicotyledons. Research Institute of Forests and Rangelands Publication, 530 pp
.Baskin, C.C. and Baskin, J.M.1998. Seeds: Ecology, Biogeography, Evolution of Dormancy and Germination. Academic Press, San Diego
.Bewley, J.D. 1997. Seed germination and dormancy. The plant cell, 9: 1055-1066
Bakhshandeh Faraj-pur, A. 2014. Investigating the possibility of increasing the germination of several species (Astragalus) using various methods of dormancy in order to multiply massive and regenerate rangelands. Master’s thesis, University of Kashan, Faculty of Engineering
Kožuharova, E. and Firmage, D. 2007. On The Pollination Ecology of Astragalus alopecurus Pallas (Fabaceae) in Bulgaria. Tome, 60(8): 863-870
Kožuharova, E., Tzvetanova, V. and Firmage, D. 2010. Seed germination and seedling development of two rare Astragalus species (Fabaceae). Phytologia Balcanica, 16 (1): 51-56
Maassoumi, A.A. 2017. Flora of Iran, No.43: (Papilionaceae: Astragalus I). Research Institute of Forests and Rangelands Publication, p. 38
Nasiri, M. 1994. Factor affecting dormancy, germination and seed development Agricultural Research and Education Organization press, pp. 63
.Stout, D. 1998. Rapid and synchoronusgermination ofCicer milkvetchseed following diurnal temperature priming. Crop Sci., 181: 263-266
.Mozaffarian, V. 2012. A Pictorial Dictionary of Botany. Farhange Moaser publisher, 1088 pp