Hymenocrater yazdianus Rech. f.
پروین صالحی شانجانی، حمیده جوادی، لیلا فلاح حسینی و علی میرحسینی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1403
ویراستار علمی: محمد دادمند
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: کروی- بیضوی، سطح پشتی و شکمی محدب، رأس گرد، ناف دو لوبی. سطح دان دان ریز، کمی براق، قهوهای تیره تا سیاه
اندازه میوه: طول 2/01 تا 2/81 میلیمتر، عرض 1/25 تا 1/63 میلیمتر در نمونه بذر با وزن هزاردانه/میوه 0/8 گرم که در سال 1398 از اشکذر، یزد توسط علی میرحسینی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47469 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 0/8 تا 1/3 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، چندساله با قاعده چوبی، کرکدار. ساقه چهارگوش، از قاعده منشعب، به ارتفاع 25 تا 45 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا؛ کاسه گل پیوسته، بخش لولهای به طول 3 تا 7 میلیمتر، با 5 دندانه مساوی ارغوانی رنگ، پوشیده از کرکهای زگیل مانند غدهدار؛ جامگل پیوسته، به طول 15 تا 20 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی جدا و لبه پایینی 3 لوبی. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات به ويژه زنبور انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: بهار
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از یزد
پراکندگی در ایران: مرکز. در استان یزد
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Hymenocrater
گونه: H. yazdianus
نام فارسی: گلاروانه یزدی
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press,Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.