Lagochilus alutaceus Bunge.
پروین صالحی شانجانی، حمیده جوادی، لیلا فلاح حسینی و احمد پورمیرزایی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1403
ویراستار علمی: محمد دادمند
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: واژهرمی-گوهای، سطح پشتی محدب، سطح شکمی محدب با یک برآمدگی طولی مشخص، در برش عرضی سه وجهی، رأس سربریده با تاج کوتاه کنگرهدار، پایه بریده. سطح دارای برجستگیهای نامشخص، کدر، به رنگ خاکستری تا قهوهای روشن
اندازه میوه: طول 4/95 تا 6/01 میلیمتر، عرض 2/06 تا 3/52 میلیمتر در نمونه بذر از کرمان با وزن هزاردانه/میوه 9/2 گرم که در سال 1399 توسط احمد پورمیرزایی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 48658 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 9/2 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، چندساله، خاردار، کرکدار. ساقهها ایستاده، به ارتفاع 15 تا 25 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا؛ کاسه گل پیوسته، به طول 12 تا 20 میلیمتر، با 5 دندانهایی، پوشیده از کرکهای ریز زگیلی و غده ترشحی؛ جامگل پیوسته، سفید، به طول 18 تا 25 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی و لبه پایینی 3 لوبی، سطح بیرونی پوشیده از کرکهای پشممانند و متراکم. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات به ويژه زنبور انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: اواخر بهار تا اوایل تابستان
زمان رسیدن بذر: اواخر بهار تا اوایل تابستان
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از سمنان
پراکندگی در ایران: مرکز و شرق. بیشتر در استانهای خراسان، سمنان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Lagochilus
گونه: L. alutaceus
نام فارسی: لبخرگوشی شاهرودی
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press,Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.