نویسنده: آمنه غلامی 
Salvia aristata Aucher ex Benth. in DC.
لیلا فلاح حسینی، محمد دادمند، مهناز حیدری ریکان و شهریار ییلاقی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: تخم مرغی پهن، سطح پشتی گرد، سطح شکمی دارای دو سطح مورب، قاعده با ناف گرد. سطح صاف، بیکرک، کرم رنگ
اندازه میوه: طول 2/6 تا 7/5 میلیمتر، عرض 3/8 تا 5/3 میلیمتر در نمونه بذر از پیرانشهر، آذربایجان غربی، با وزن هزاردانه/میوه 61/2 گرم که در سال 1397 توسط مهناز حیدریریکان و شهریار ییلاقی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47192 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 29 تا 61/2 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چندساله، دارای بن قطور چوبی، با بقایای برگهای قدیمی، کرکدار. ساقه افراشته، به طول 30 تا 60 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای مرکب، چرخهها با 2 تا 4 گل؛ گلها نامتقارن، دارای دم گل، کاسه گل پیوسته، استکانی-کوزهای شکل، به طول 18 تا 25 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 3 دندانهای، دندانه میانی خیلی کوچکتر از دندانههای کناری، لبه پایینی 2 دندانهای، دندانه ها سیخک دار؛ جام گل پیوسته، به طول 20 تا 35 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی پیوسته و لبه پایینی 3 لوبی، به رنگ صورتی یا زرد آجری. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: بهار تا اوایل تابستان
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از ایران
پراکندگی در ایران: شمال، شمال غرب، غرب و مرکز. بیشتر در استانهای گیلان، کردستان، همدان، لرستان، اصفهان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Salvia
گونه: S. aristata
نام فارسی: مریم گلی سیخکدار
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
