نویسنده: آمنه غلامی 
Ajuga chamaecistus subsp. chamaecistus Ging.
پروین صالحی شانجانی، حمیده جوادی، لیلا فلاح حسینی و امین زراعتکار
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1403
ویراستار علمی: محمد دادمند
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: بیضوی، سمت پشتی محدب، سمت شکمی عمدتاً مسطح، با نافی بزرگ. سطح مشبک، عمدتاً کدر، بیکرک، قهوهای کمرنگ تا تیره
اندازه میوه: طول 6/5 تا 7/5 میلیمتر، عرض 2/5 تا 3/5 میلیمتر در نمونه بذر از مرودشت، فارس، با وزن هزاردانه/میوه 10/3 گرم که در سال 1397 توسط آقای امین زراعتکار جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46901 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 8 تا 15 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، در قاعده چوبی، چندساله، کرکدار. ساقهها ایستاده، به ارتفاع 15 تا 35 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا؛ هر چرخه با دو گل، کاسه گل پیوسته با 5 دندانه نامساوی، به طول 7 تا 12 میلیمتر، جام گل به طول 14 تا 30 میلیمتر، پیوسته دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی پیوسته (در رأس به صورت مورب بریده) و لبه پایینی 3 لوبی، اغلب متمایل به سفید یا متمایل به زرد با رگههای ارغوانی. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات به ويژه زنبور انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: بهار
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از ایران
پراکندگی در ایران: شمال غرب، غرب و مرکز. بیشتر در استانهای آذربایجان، کردستان، همدان، کرمانشاه، لرستان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، فارس و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Ajuga
گونه: A. chamaecistus
زیرگونه: chamaecistus
نام فارسی: لبدیسی بوتهای
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press,Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
