نویسنده: آمنه غلامی 
Centaurea lachnopus Rech.
پروین صالحی شانجانی، لیلا رسول زاده، امیر مداح و آمنه غلامی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مهر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: تقریباً استوانهای، از طرفین کمی فشرده، رأس بریده، کاکل بلندتر از فندقه، به رنگ کرم در قاعده قهوهای، تارهای خارجی کوتاهتر، ناف بزرگ تقریباً جانبی. سطح بی کرک، براق، بیشتر قهوهای رنگ با خطوط ظریف طولی کرم رنگ، در قاعده کرم رنگ
اندازه میوه: طول 8/07 تا 8/75 میلیمتر، عرض 1/81 تا 3/40 میلیمتر در نمونه بذر از سرخه، سمنان، با وزن هزار دانه/میوه 44 گرم که در سال 1396 توسط امیر مداح جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47260 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 44 تا 46 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، چندساله، کرکدار، با ساقه زیرزمینی. ساقه ایستاده، با ارتفاع 35 تا70 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین کپهای منفرد، کپهها طبقی، گلچهها زرد گوگردی، گلچههای کناری عقیم؛ گریبان نیمه کروی، برگههای گریبان چند ردیفه، آرایش برگههای گریبان آزاد. گیاه تکپایه، خودگشن. گردهافشانی توسط حشرات انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اواخر بهار
زمان رسیدن میوه: اواخر بهار
پراکنش میوه: عامل پراکنش وزن بذر و حیوانات است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ در نزدیکی سرخه سمنان
پراکندگی در ایران: مرکز. بیشتر در استانهای سمنان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Asteracea
جنس: Centaurea
گونه: C. lachnopus
نام فارسی: گلگندم پا پنبهای
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Mozaffarian, V., Ghahremaninejad, F., Narimisa, S., Kazempour-Osaloo, Sh., Jafari, E., Lotfi, E. Assadi, M. 2018. Flora of Iran, Asteraceae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication No. 144, 1023 pp.
Ranjbar, M. and Negaresh, K. 2014. The genus Centaurea (Asteraceae, cardueae) in Iran: Two new species and a lectotypification. Edinburgh Journal of Botany, 71: 51-56.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
