Gypsophila caricifolia Boiss.
پروین صالحی شانجانی، سارا نیکخواه، محمد محمودی و علی باقری
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار تیر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتی گراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: کپسول
شکل میوه: تخممرغی، دو دانهای
اندازه میوه: تا 7 میلیمتر
شکل بذر: کلیوی تا مدور، کمی فشرده، نمای سطحی و شکمی مقعر. سطح دارای زگیلهای متمایز در ردیفهای متحدالمرکز، مات، قهوهای مایل به خاکستری
اندازه بذر: طول 1/73 تا 1/46 میلیمتر، عرض 1/44 تا 1/42 میلیمتر در نمونه بذر از زنجان، با وزن هزاردانه 3/2 گرم که در سال 1396 توسط محمد محمودی و علی باقری جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46607 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 3/2 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چندساله، در قاعده فیبری، بیکرک. ساقهها ایستاده، به طول 12 تا 80 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین گرزن کپه مانند، انتهایی و محوری، کاسه گل پیوسته، جام گلبرگدار، سفید یا بنفش. گیاه تک پایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اواخر بهار
زمان رسیدن بذر: تابستان
پراکنش بذر: توسط وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: ایران، قفقاز و عراق. نمونه تیپ از ایران، الوند
پراکندگی در ایران: شمال غرب و غرب. بیشتر در استانهای آذربایجان، کردستان، همدان و اصفهان
گیاهشناسی
خانواده: Caryophyllaceae
جنس: Gypsophila
گونه: G. caricifolia
نام فارسی: گچ دوست طوقهای
منابع و پیوندها
Asadi, M., Fadaei, F., Tawakli, Z., Heydari Rikan, M., Mostafavi, G., Mahdavi, M., Poursakhi, K. and Nejad Flatori, A. 2023. Flora of Iran. Charyophyllaceae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication, No. 168, 987 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 P.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 P.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 P.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 P.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 P.