نویسنده: navidcod 
معصومه ایزدپناه، پروین صالحی شانجانی و لیلا فلاح حسینی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مرداد 1400
ویراستار علمی: ولیالله مظفریان
رفتار انبار داری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20% قابل نگهداری در دمای 20- درجهسانتیگراد است.
نیازهای جوانه زنی
بذرهای این گونه خواب عمیق ندارند، پس از استریل سطحی، آنها را روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار داده و به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد قرار میگیرند. آنگاه بذور در دمای متغیر 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: نیام
شکل میوه: ديسكي يا عدسي شكل، بدون خار، كاملا يا تقريبا بدون کرک، بندرت داراي کرکهاي غدهاي، ميوه رسيده سخت نبوده و لبههای آن نازك ميشود؛ 3 تا 7 بار پیچ خورده در جهت عقربههای ساعت، با پیچش غیر فشرده، جنس دیواره تابها (پیچخوردگیها) بخصوص در لبهها نازك و كاغذي است، روی سطح تابها 12 تا 26 رگ شعاعی وجود دارد که پس از خروج از خط درز شکمی به صورت جزئی منشعب میشود.
شکل بذر: مثلثي شکل، 3 تا 6 بذر در هر تاب (پیچ خوردگی) که با دیواره نازک جدا شدهاند؛ پوسته بذر دارای برجستگی، زرد-قهوهای؛ طول ریشهچه به بلندی طول بذر، بدون آلبومن.
اندازه میوه: قطر 15-10 میلیمتر
اندازه بذر: ارتفاع (2/6-) 2/2-1/8 میلیمتر، عرض قاعده (2/8-) 2/3-1/8 میلیمتر در نمونه بذر مسجد سلیمان خوزستان با وزن هزاردانه 3/3 گرم که در سال 1391 توسط محمد حسنزاده جمعآوری شده و نمونه کاشته شده آن توسط معصومه ایزدپناه و ایرج مهرگان با شماره اکسشن 39487 شناسایی شده است.
وزن هزار دانه: 4/8-2/5 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، یک ساله، خوابیده تا نیمه خوابیده
نوع گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای انتهایی. گلها هرمافوردیت، ناجور گلبرگ، جام گل (متشکل از درفش: گلبرگ بزرگ بالایی، بالها: دو گلبرگ مجاور درفش و ناو: دو گلبرگ پایینی) زرد رنگ، بالها کوتاهتر از ناو؛ پرچمها 10 عدد یکی آزاد و 9 عدد چسبیده (9+1). گیاه تک پایه، خودگشن با 10 درصد دگرگشنی که توسط حشرات انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: فروردین (گاهی اسفند) تا مهر
دوره زمانی رسیدن بذر: اردیبهشت تا آبان
پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است. نیامها با چسبیدن به پشم و مو حیوانات جابجا میشوند.
پراکندگی جغرافیایی: ترکیه، عراق، فلسطین و افغانستان. نمونه تیپ بر اساس فلور ایرانیکا:
MORISON, Pl. hist. univ: tab. 15, fig. 1(1680): lectotypus conf. C. C. HEYN, Bull. Res. Counc. Israel, 7D (1959)
پراکندگی در ایران: شمال، غرب و جنوب. آذربايجان شرقي، آذربايجان غربی، گلستان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین، مازندران، لرستان، ایلام، چهار محال و بختیاری، اردبیل، كرمانشاه و خوزستان
گیاهشناسی
تیره: Papilionaceae
جنس: Medicago
گونه: orbicularis
نام فارسی: یونجه دایرهای
منابع و پیوندها
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php
Lesins, K.A. and Lesins, I. 1979. Genus Medicago (Leguminosae): a taxogenetic study. The Hague, Boston, London: Dr W. Junk Publisher, 234 pp
.Small, E. and Brookes, B. 1990. Circumscription of the genus Medicago (Leguminosae) by seed characters. Can. J. Bot. 68: 613-629
.Small, E. and Jomphe, M. 1988. A synopsis of the genus Medicago (Leguminosae). Canadian Journal of Botany, 67: 3260-3294
Mehregan, I., Rahiminejad, M.R. and Azizian, D. 2002. A taxonomic revision of the genus Medicago L. (Papilionaceae) in Iran. Iranian Journal of Botany, 9: 207-221(In Persian)
.Mozaffarian, V. 2012. A Pictorial Dictionary of Botany. Farhange Moaser Publisher, 1088 pp
.Rechinger, K.H. 1984. Flora Iranica 157. Akadmische Druch. U. Verlagsanstalt. Graz
