Medicago polymorpha

بازدید: 71 بازدید

Medicago polymorpha

معصومه ایزدپناه، پروین صالحی شانجانی و لیلا فلاح حسینی

بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

تاریخ انتشار مرداد 1400

ویراستار علمی: ولی‌الله مظفریان

 

رفتار انبار داری بذر

تيپ ذخیره‌سازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک‌ شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20% قابل نگهداری در دمای 20- درجه ‌سانتی‌گراد است.

 

نیازهای جوانه زنی

بذرهای این گونه خواب عمیق ندارند، پس از استریل سطحی، آن‌ها را روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار داده و به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتی‌گراد قرار می‌گیرند. آنگاه بذور در دمای متغیر 25 درجه سانتی‌گراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتی‌گراد (8 ساعت تاریکی) سبز می‌شوند.

 

مورفولوژی

نوع میوه: نیام

شکل میوه: ديسكي شکل يا استوانه‌اي كوتاه، بدون کرک، خاردار يا بندرت بدون خار؛ 1/5 تا 7 بار پیچ‌خورده در جهت عقربه‌های ساعت، با پیچش باز و غیرفشرده؛ روی سطح تاب‌ها (پیچ‌خوردگی‌ها) 6 تا 10 رگه مشخص عرضی که در نزديكي رگه جانبی منشعب شده و تشكيل شبكه مي‌دهند، شيار عميقي بين رگه جانبی و خط درز پشتی وجود دارد که پایه خارها است؛ تعداد خارها (اگر وجود داشته باشند) تا 18 عدد مشاهده شده که به طول 0/5 تا 4 میلی‌متر و شیاردار بوده معمولاً بلند و قلاب‌دار بوده بندرت كوتاه و مستقيم هستند، زاويه خار با سطح تاب از 180 درجه در اولين تاب و 90 درجه در آخرين تاب مي‌رسد.

شکل بذر: مستطيلي – تخم‌مرغي، 1 تا 2 بذر در هر تاب، به صورت جداجدا؛ پوسته بذر صاف بدون کرک، زرد تا قهوه‌ای؛ طول ریشه‌چه نصف طول بذر، نوک ریشه‌چه تا حدودی برجسته، بدون آلبومن.

اندازه بذر: طول 4–3 (-2/5) میلی‌متر، عرض 2/5-2 (-1/3) میلی‌متر، ضخامت 1–0/8 (0/6) میلی‌متر در نمونه بذر کوهدشت لرستان با وزن هزاردانه 3/72 گرم که در سال 1380 رضا کریمی جمع‌آوری شده و نمونه کاشته شده آن توسط معصومه ایزدپناه و ایرج مهرگان با شماره اکسشن 6553 شناسایی شده است.

اندازه میوه: قطر: 3/5-9 میلی‌متر، ضخامت: (4-) 3/5–3 (-2/5) میلی‌متر

وزن هزار دانه: 4/5-1/5 گرم

 

ویژگی‌های زیستی

فرم رویشی گیاه: علفی، یک ساله، خزنده تا نیمه خوابیده

نوع گل و مکانیسم‌های گرده‌افشانی: گل‌آذین خوشه‌ای انتهایی. گل‌ها هرمافوردیت، ناجور گلبرگ، جام گل (متشکل از درفش: گلبرگ بزرگ بالایی، بال‌ها: دو گلبرگ مجاور درفش و ناو: دو گلبرگ پایینی) زرد رنگ، بال‌ها کوتاه‌تر از ناو؛ پرچم‌ها 10 عدد یکی آزاد و 9 عدد چسبیده (9+1). گیاه تک پایه، خودگشن با 10 درصد دگرگشنی که توسط حشرات انجام می‌شود.

دوره زمانی گلدهی: اسفند تا تیر (بندرت مرداد تا مهر)

دوره زمانی رسیدن بذر: فروردین تا مرداد (بندرت مهر تا آبان)

پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است. نیام‌ها با چسبیدن به پشم و مو حیوانات جابجا می‌شوند.

پراکندگی جغرافیایی: اروپا، عراق، افغانستان و پاکستان. نمونه تیپ بر اساس فلور ایرانیکا: اروپا.

Europa, Herb. BM-CLIFF

پراکندگی در ایران: شمال، جنوب و غرب. گلستان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، قزوین، مازندران، لرستان، ایلام، چهار محال بختیاری، کرمان، فارس، هرمزگان، كرمانشاه و خوزستان

 

گیاه‌شناسی

تیره: Papilionaceae

جنس: Medicago

گونه: polymorpha

نام فارسی: یونجه خاردار

 

منابع و پیوندها

Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php

Lesins, K.A. and Lesins, I. 1979. Genus Medicago (Leguminosae): a taxogenetic study. The Hague, Boston, London: Dr W. Junk Publisher, 234 pp

.Small, E. and Brookes, B. 1990. Circumscription of the genus Medicago (Leguminosae) by seed characters. Can. J. Bot. 68: 613-629

.Small, E. and Jomphe, M. 1988. A synopsis of the genus Medicago (Leguminosae). Canadian Journal of Botany, 67: 3260-3294

Mehregan, I., Rahiminejad, M.R. and Azizian, D. 2002. A taxonomic revision of the genus Medicago L. (Papilionaceae) in Iran. Iranian Journal of Botany, 9: 207-221(In Persian)

.Mozaffarian, V. 2012. A Pictorial Dictionary of Botany. Farhange Moaser Publisher, 1088 pp

.Rechinger, K.H. 1984. Flora Iranica 157. Akadmische Druch. U. Verlagsanstalt. Graz

دسته بندی دسته‌بندی نشده
اشتراک گذاری
نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ورود به سایت