نویسنده: آمنه غلامی 
Nepeta kotschyi Boiss.
لیلا فلاح حسینی، محمد دادمند و احمد پورمیرزایی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: تخم مرغی- مستطیلی، سطح پشتی و شکمی محدب، رأس گرد، آرئول دو لوبي مورب. سطح زگیلدار، بیکرک، کمی براق، قهوهای تیره
اندازه میوه: طول 1/5 تا 1/8 میلیمتر، عرض 0/8 تا 1/2 میلیمتر در نمونه بذر از ماهان، کرمان، با وزن هزاردانه/میوه 0/5 گرم که در سال 1395 توسط آقای احمد پورمیرزایی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 45482 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 0/3 تا 1 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: چندساله، در قاعده چوبی، کرکدار. ساقهها ایستاده خیزان، به طول 20 تا 80 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا، چرخه گلها با فاصله نسبت به یکدیگر، چرخههای پایینی دارای دم گلآذین، به طول 5 تا 15 میلیمتر؛ گلها نامتقارن، کاسه گل پیوسته، لولهای شکل، به طول 4/5 تا 6/5 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 3 دندانهای و لبه پایینی 2 دندانهای؛ جام گل پیوسته، به طول 12 تا 15 میلیمتر، دو لبهای، لبه بالایی 2 لوبی جدا و لبه پایینی 3 لوبی، جام گل آبی کمرنگ تا بنفش. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار و تابستان
زمان رسیدن بذر: تابستان
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: ایران و افغانستان. نمونه تیپ از ایران
پراکندگی در ایران: غرب، مرکز، جنوب غرب و جنوب. بیشتر در استانهای مرکزی، کهگیلویه و بویر احمد، چهارمحال و بختیاری و فارس
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Nepeta
گونه: N. kotschyi
زیرگونه: kotschyi
نام فارسی: پونهسای کوه دلو
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 1066 pp.
Javadi, H. 2021. Seed Processing and Quality tests. Agricultural Education & Extension Publishers, 175 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
