Rorippa kurdica (Boiss. & Hausskn.) Hedge
معصومه ایزدپناه، آمنه غلامی و حسین معروفی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار دی 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: خورجین، خشک شکوفا
شکل میوه: خطی، خمیده، دم میوه نازک، دانهها در هر حجره دو ردیفه، بیکرک
اندازه میوه: طول 10 تا 11 میلیمتر، دم میوه 6 تا 9 میلی متر، خامه به طول یک میلیمتر
شکل بذر: تخم مرغی تا تقریباً دایرهای، غیر فشرده، رأس گرد، ناف قاعدهای. سطح زگیلدار، بیکرک، قهوهای مایل به قرمز
اندازه بذر: طول 0/52 تا 0/57 میلیمتر، عرض 0/42 تا 0/44 میلیمتر در نمونه بذر از سنندج، کردستان، با وزن هزاردانه 0/07 گرم که در سال 1397 توسط حسین معروفی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47577 در بانک ژن منابع طبیعی نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 0/07 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی چندساله، بیکرک. ساقه منشعب و کم استحکام، به طول 62 تا 70 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای، در حالت میوه کشیده و بلند؛ گلها دوجنسه، منظم؛ جدا کاسبرگ، کاسبرگها مستطیلی، به طول 2/5 تا 3 میلیمتر؛ جدا گلبرگ، گلبرگها قاشقی و یا واژتخممرغی با ناخنک کوتاه، نوک گرد، به طول 4 تا 6 میلیمتر، زرد. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد صورت میگیرد.
دوره زمانی گلدهی: اردیبهشت تا خرداد
زمان رسیدن بذر: خرداد تا مرداد
روش پراکنش بذر: توسط وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از نزدیکی سنندج
پراکندگی در ایران: غرب و جنوب غرب. بیشتر در استان کردستان
گیاهشناسی
خانواده: Brassicaceae
جنس: Rorippa
گونه: R. kurdica
نام فارسی: ترتیزک زرد کردی
منابع و پیوندها
Assadi, M. Sajedi, S. Fakhr Ranjberi, H. Mirzadeh Vaghefi, S. Moazzeni, H. Khodashenas, M. Khosravi, A. R. Hatami, A. Mehrnia, M. Kaffash, Sh. Heidarnia, N. Sheidai, M. Heidari Rikan, M. Kavousi, K. Sonboli, A. Veiskarami, Gh. And Aminian, F. 2017. Flora of Iran, Brassicaceae, No.143. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 954 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.