Hymenocrater incanus Bunge
پروین صالحی شانجانی، حمیده جوادی، لیلا فلاح حسینی، محمد محمودی و یوسف اجنی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1403
ویراستار علمی: محمد دادمند
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: بیضوی، سطح پشتی محدب، سطح شکمی محدب با برآمدگی طولی مشخص، رأس گرد، ناف دو لوبی. سطح با برجستگیهای نامشخص، کمی براق، قهوهای تیره تا سیاه
اندازه میوه: طول 2/34 میلیمتر، عرض 1/18 میلیمتر در نمونه بذر از کبودرآهنگ، همدان، با وزن هزار دانه/میوه 0/2 گرم، که در سال 1398 توسط محمد محمودی و یوسف اجنی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47754 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 0/2 تا 0/5 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، چندساله با قاعده چوبی، کرکدار. ساقه راست، چهارگوش ساده یا با انشعابات کوتاه، به ارتفاع 30 تا 50 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا؛ کاسه گل پیوسته، بخش لولهای به طول 3 تا 7 میلیمتر، با 5 دندانه مساوی ارغوانی، دارای رگههای برجسته پوشیده از کرکهای ساده بلند چندسلولی و کرکهای کوتاه زگیل مانند ساده و غدهدار و غدههای ترشحی؛ جامگل پیوسته، به طول 15 تا 20 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی جدا و لبه پایینی 3 لوبی، به رنگ صورتی کمرنگ. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات به ويژه زنبور انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: بهار
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از اصفهان
پراکندگی در ایران: غرب و مرکز. بیشتر در استانهای همدان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Hymenocrater
گونه: H. incanus
نام فارسی: گلاروانه خاکستری
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press,Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.