نویسنده: آمنه غلامی 
.Scorzonera calyculata Boiss
پروین صالحی شانجانی، سارا نیکخواه و محمد محمودی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار تیر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتی گراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: استوانهای-دوکی، با دندههای طولی، دندههای پهلویی کنگرهدار، رأس کاکلدار، موهای کاکل پر مانند، تقریبا به طول فندقه، به رنگ سفید چرک. سطح، بیکرک، مات، سفید چرک.
اندازه میوه: طول 28 تا 32 میلیمتر، عرض 15 میلیمتر در نمونه بذر از زنجان، با وزن هزاردانه/میوه 20 گرم که در سال 1395 توسط محمد محمودی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46135 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 20 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چندساله، کرکدار یا تقریباً بیکرک. ساقهها ایستاده، به طول 30 تا 60 سانتیمتر. برگها ساقهای و قاعدهای
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین کپهای خوشه مانند، کپهها شعاعی؛ گلچههای لولهای دو جنسه، گلچههای زبانهای زرد تا سفید، در قاعده ارغوانی، در پشت دارای خطوط ارغوانی، برگههای گریبان چند ردیفه. گیاه تک پایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: تابستان
پراکنش بذر: توسط حیوانات، باد و وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: ایران و عراق. نمونه تیپ از ایران، دماوند
پراکندگی در ایران: شمال، شمال غرب، غرب، جنوب و مرکز. بیشتر در استانهای مازندران، تهران، قزوین، آذربایجان، زنجان، همدان، کرمانشاه، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، اراک، چهارمحال و بختیاری، کردستان، فارس و بوشهر
گیاهشناسی
خانواده: Asteraceae
جنس: Scorzonera
گونه: S. calyculata
نام فارسی: شنگ اسبی پلوری
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 P.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 P.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 P.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 P.
Safavi, S.R., Naseh, Y., Jafari, E., Tavakoli, Z. and Heydarnia, N. 2003. Flora of Iran, Asteraceae (Compositae): Tribes cichorieae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication No. 77, 547 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 P.
