Astragalus semilunatus

Astragalus semilunatus Podlech.

حمیده جوادی و پروین صالحی شانجانی

بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

تاریخ انتشار مرداد 1400

ویراستاران علمی: ولی الله مظفریان و معصومه ایزدپناه

رفتار انبارداری بذر

تيپ ذخیره‌سازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک‌شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15-20% قابل نگهداری در دمای  °C20- است.

نیازهای جوانه زنی

بذر دارای خواب بوده و این خواب مربوط به پوسته غیرقابل نفوذ بذر (خواب فیزیکی) و مواد بازدارنده جوانه‌زنی در داخل بذر (خواب فیزیولوژیکی) می‌باشد. برای حذف پوسته غیرقابل نفوذ نسبت به آب و گاز، از روش‌های مختلف سمباده کشی، تیمار اسید‌سولفوریک غلیظ، استفاده از آب داغ و .. (اسکرافیه کردن) می‌توان استفاده کرد. برای حذف خواب فیزیولوژیکی بذر، استفاده از تیمارهای سرمادهی مرطوب (استراتیفه کردن) به مدت 14 روز، امواج فرا‌صوت و برخی هورمون‌ها (اسید‌جیبرلیک 100 ppm) موثر است. بهترین روش برای حذف پوسته بذر استفاده از سمباده و حذف خواب فیزیولوژیکی تیمار سرمادهی به مدت 14 روز در دمای 4 درجه سانتی‌گراد می‌باشد. سپس بذور در دمای ثابت 20 درجه سانتی‌گراد یا دمای دمای متناوب 25 درجه سانتی‌گراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتی‌گراد (8 ساعت تاریکی) سبز می‌گردند.

مورفولوژی

میوه: نیام، دو حجره‌ای ناقص، هلالی یا نیم دایره‌ای، بدون پایک، در راس منقاردار، در بخش شکمی قایقی، بخش پشتی اندکی گرد.

اندازه میوه:20-15 میلی‌متر، عرض: 12-10 میلی‌متر.

بذر: کلیوی شکل، سطح بذر صاف، زرد تا قهوه‌ای روشن با لکه‌های قهوه‌ای و یا فاقد آن.

اندازه بذر: طول: 6/21-5/77 میلی‌متر، عرض: 4/16-3/96 میلی‌متر در نمونه بذر ایذه، خوزستان با وزن هزاردانه 14/7 گرم که در سال 1390 توسط حسن‌زاده، غافلی، محمدی و هویزه جمع‌آوری شده و نمونه کاشته شده آن توسط سیدرضا صفوی با شماره وچر 105652 شناسایی شده است.

وزن هزار دانه: 14/7-13/3 گرم.

ویژگی‌های زیستی

فرم رویشی گیاه: بدون ساقه پوشیده از کرکهای زبر و نمدی، ارتفاع 20-13 سانتی‌متر.

نوع گل‌آذین، گل و مکانیسم‌های گرده‌افشانی: گل‌آذین قاعده‌ای، خوشه‌ای، با 3-1 عدد گل. گل‌ها دوجنسه، پنج قطعه‌ای، زیگومورف، کاسه لوله‌ای، با کرک‌های بلند و مجعد، جام بدون کرک، زرد چرک. گیاه تک‌پایه، دگرگشن. گرده‌افشانی توسط حشرات و باد صورت می‌گیرد.

دوره زمانی گلدهی: بهار

دوره زمانی رسیدن بذر: بهار

عامل پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.

پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از ایران، زنجان بطرف بیجار.

پراکندگی در ایران: شمال غرب. آذربایجان.

گیاه‌شناسی

تیره: Papilionaceae

جنس: Astragalus

گونه:semilunatus

نام فارسی: گون

منابع و پیوندها

.Baskin, C.C. and Baskin, J.M.1998. Seeds: Ecology, Biogeography, Evolution of Dormancy and Germination. Academic Press, San Diego

.Bewley, J.D. 1997. Seed germination and dormancy. The plant cell, 9: 1055-1066

Bakhshandeh Faraj-pur, A. 2014. Investigating the possibility of increasing the germination of several species (Astragalus) using various methods of dormancy in order to multiply massive and regenerate rangelands. Master’s thesis, University of Kashan, Faculty of Engineering

Kožuharova, E. and Firmage, D. 2007. On The Pollination Ecology of Astragalus alopecurus Pallas (Fabaceae) in Bulgaria. Tome, 60(8): 863-870

Kožuharova, E., Tzvetanova, V. and Firmage, D. 2010. Seed germination and seedling development of two rare Astragalus species (Fabaceae). Phytologia Balcanica, 16 (1): 51-56

Maassoumi, A.A. 2018. Flora of Iran, No.43: (Papilionaceae: AstragalusI). Research Institute of Forests and Rangelands Publication, p. 142

Mozaffarian, V. 2012. A Pictorial Dictionary of Botany. Farhange Moaser publisher, 1088 pp.