نویسنده: آمنه غلامی 
Echinops aucheri Boiss.
معصومه ایزدپناه، آمنه غلامی و احمد پورمیرزایی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار بهمن 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه، خشک ناشکوفا
شکل میوه: استوانهای-واژمخروطی، تقریباً 4 وجهی، رأس و قاعده سر بریده، کاکل فلس مانند، ناف بزرگ و قاعدهای. سطح با خطوط ظریف طولی، به رنگ قهوهای، کاکل کرم رنگ
اندازه میوه: طول 8/87 تا 9/89 میلیمتر، عرض 2/64 تا 3/48 میلیمتر در نمونه بذر از بافق، کرمان، با وزن هزار دانه/میوه 7/4 گرم که در سال 1396 توسط احمد پورمیرزایی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46722 در بانک ژن منابع طبیعی نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 7/4 تا 15 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: چند ساله، اغلب پشتهای شکل، به ارتفاع 50 تا 90 سانتیمتر، قطر تاج پوششی تا 100 سانتیمتر، کرکدار، خاردار، برگهای قاعدهای و ساقهای متفاوت. ساقهها برافراشته یا ایستاده خیزان، در قاعده ضخیم شده، گاهی چوبی، در بالا اغلب نازک
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین کپهای منفرد، کروی، انتهایی، پرگل، کپه طبقی/لولهای، قطر کپه در حالت گلدار تا 4 سانتیمتر، نهنج کروی، به قطر 3 تا 4 میلیمتر، با جای زخمهای سفید؛ گلچهها طبقی، کاسه گل به صورت پاپوس از جنس فلس و کرک و خار تغییر شکل یافته؛ جام گل آبی کم رنگ؛ گل در میان برگههای چند ردیفه هم پوش قرار گرفته که بیرونیترین ردیف برگهها تغییر شکل یافته و دسته تارهای قلم مویی را تشکیل می دهند. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اواخر بهار تا اوایل تابستان
زمان رسیدن بذر: اوایل تابستان تا اواسط تابستان
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش حیوانات و وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران، نمونه تیپ از جنوب ایران
پراکندگی در ایران: مرکز و جنوب. بیشتر در استانهای یزد، فارس، کرمان و هرمزگان
گیاهشناسی
خانواده: Asteraceae
جنس: Echinops
گونه: E. aucheri
نام فارسی: شکرتیغال بوتهای، شکرتیغال انبوه
منابع و پیوندها
Mozafarian, V., Asadi, M., Moassemi, A.A. 2008. Flora of Iran, No. 59: Compositae (Anthemideae and Echinopeae). Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 443 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: The Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
