نویسنده: آمنه غلامی 
Lepidium buschianum Al– Shahbaz
معصومه ایزدپناه، آمنه غلامی، محمدتقی فیضی و آزاده اخوان
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار بهمن 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. دانهها در رطوبت لعابدار می باشند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: خورجینک
شکل میوه: واژتخممرغی، اغلب مورب، تک دانهای، کفهها به شدت متورم، تک رگی
اندازه میوه: طول 5/3 تا 6/33 میلیمتر، عرض 3/82 تا 4/36 میلیمتر؛ دم میوه به طول 10 تا 13 میلیمتر
شکل بذر: واژتخممرغی، غیر فشرده، شیار رادیکالی متمایز. سطح دارای برجستگیهای نامشخص، بیکرک، کدر، قهوهای
اندازه بذر: طول 3/4 تا 5/25 میلیمتر، عرض 2/75 تا 3/86 میلیمتر در نمونه بذر از فریدونشهر، اصفهان، با وزن هزاردانه 17/01 گرم که در سال 1398 توسط محمدتقی فیضی و آزاده اخوان جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 48266 در بانک ژن منابع طبیعی نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 17 تا 21 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چند ساله، بیکرک. ساقهها راست، شیاردار، در بالا منشعب، به طول 1 متر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای؛ گلها دوجنسه، منظم؛ جدا کاسبرگ، کاسبرگها تخممرغی یا دایرهای بیضوی، بیکرک، ریزان با رگهای برجسته و واضح، سبز با حاشیه سفید؛ جدا گلبرگ، گلبرگها تخممرغی پهن یا تقریباً گرد، با رگهای برجسته، نوک گرد، با ناخنک باریک و کوتاه، به طول 4 تا 5 میلیمتر، گلبرگها دو برابر کاسبرگها، سفید. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد صورت میگیرد.
دوره زمانی گلدهی: خرداد
زمان رسیدن بذر: مرداد
روش پراکنش بذر: توسط وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از آذربایجان
پراکندگی در ایران: غرب و مرکز. بیشتر در استانهای آذربایجان، همدان، لرستان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Brassicaceae
جنس: Lepidium
گونه: L. buschianum
نام فارسی: ترتیزک کوهی
منابع و پیوندها
Assadi, M. Sajedi, S. Fakhr Ranjberi, H. Mirzadeh Vaghefi, S. Moazzeni, H. Khodashenas, M. Khosravi, A. R. Hatami, A. Mehrnia, M. Kaffash, Sh. Heidarnia, N. Sheidai, M. Heidari Rikan, M. Kavousi, K. Sonboli, A. Veiskarami, Gh. And Aminian, F. 2017. Flora of Iran, Brassicaceae, No.143. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 954 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: The Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
