نویسنده: آمنه غلامی 
Centaurea regia Boiss.
پروین صالحی شانجانی، لیلا رسول زاده و نسترن جلیلیان
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مهر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: تقریباً استوانهای یا اندکی واژ-مخروطی، از طرفین کمی فشرده، در برش عرضی تا حدی چهار گوشه، رأس بریده، کاکل بلندتر از فندقه، تارهای خارجی بلندتر از داخلی، خارجیها به رنگ کرم، در قاعده بنفش، داخلیها بنفش تیره، ناف تقریباً جانبی. سطح بیکرک، صاف، براق، با خطوط ظریف طولی، فندقه به رنگ قهوهای
اندازه میوه: طول 6/98 تا 7/28 میلیمتر، عرض 2/67 تا 3/68 میلیمتر در نمونه بذر از روانسر، کرمانشاه، با وزن هزار دانه/میوه 49/2 گرم که در سال 1396 توسط نسترن جلیلیان جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46661 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 46/8 تا 69 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، دوساله، کرکدار. ساقه ایستاده، با ارتفاع 40 تا 110 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین کپهای خوشهای، کپهها طبقی، گلچهها قرمز- ارغوانی، گریبان تقریباً کروی، برگههای گریبان چند ردیفه، آرایش برگههای گریبان آزاد. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اواسط بهار
زمان رسیدن میوه: اواسط بهار
پراکنش میوه: عامل پراکنش حیوانات و وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: ایران، عراق و روسیه. نمونه تیپ از بیابانهای دجله، عراق
پراکندگی در ایران: غرب. بیشتر در استان کرمانشاه
گیاهشناسی
خانواده: Asteracea
جنس: Centaurea
گونه: C. regia
نام فارسی: گلگندم کرمانشاهی
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Mozaffarian, V., Ghahremaninejad, F., Narimisa, S., Kazempour-Osaloo, Sh., Jafari, E., Lotfi, E. Assadi, M. 2018. Flora of Iran, Asteraceae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication No. 144, 1023 pp.
Ranjbar, M. and Negaresh, K. 2014. The genus Centaurea (Asteraceae, cardueae) in Iran: Two new species and a lectotypification. Edinburgh Journal of Botany, 71: 51-56.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
