Astragalus fasciculifolius Tietz.
حمیده جوادی و پروین صالحی شانجانی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مرداد 1400
ویراستاران علمی: ولی الله مظفریان و معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15-20% قابل نگهداری در دمای °C20- است.
نیازهای جوانه زنی
بذر دارای خواب بوده و این خواب مربوط به پوسته غیرقابل نفوذ بذر (خواب فیزیکی) و مواد بازدارنده جوانهزنی در داخل بذر (خواب فیزیولوژیکی) میباشد. برای حذف پوسته غیرقابل نفوذ نسبت به آب و گاز، از روشهای مختلف سمباده کشی، تیمار اسیدسولفوریک غلیظ، استفاده از آب داغ و .. (اسکرافیه کردن) میتوان استفاده کرد. برای حذف خواب فیزیولوژیکی بذر، استفاده از تیمارهای سرمادهی مرطوب (استراتیفه کردن) به مدت 14 روز، امواج فراصوت و برخی هورمونها (اسیدجیبرلیک 100 ppm) موثر است. بهترین روش برای حذف پوسته بذر استفاده از سمباده و حذف خواب فیزیولوژیکی تیمار سرمادهی به مدت 14 روز در دمای 4 درجه سانتیگراد میباشد. سپس بذور در دمای ثابت 20 درجه سانتیگراد یا دمای دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
میوه: نیام، بیضوی، در قاعده پایک دار، در بخش شکمی گرد، در بخش پشتی مسطح، پوشیده از کرکهای بسیار متراکم یا تنک، در راس منقاردار به طول 3/5-1 میلیمتر.
اندازه میوه: طول: 7-5 میلیمتر، عرض: 4/5-3 میلیمتر.
بذر: کلیوی، گرد، سطح بذر صاف، براق، سبز زیتونی تا قهوهای روشن.
اندازه بذر: طول: 3/64-3/2 میلیمتر، عرض: 2/80-2/57 میلیمتر در نمونه بذر بندرعباس، هرمزگان با وزن هزاردانه 3/1 گرم که در سال 1386 توسط عبدالحمد حاجی جمعآوری شده و نمونه کاشته شده آن توسط سیدرضا صفوی با کد اکسشن 33033 شناسایی شده است.
وزن هزار دانه: 3/1-2/5 گرم.
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: گیاهی است چندساله، درختچهای با انشعابات باز یا متراکم.
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین اغلب با 1 یا 2 گل. گلها دوجنسه، پنج قطعهای، زیگومورف، کاسه به هنگام گل لولهای، به رنگ سبز مایل به زرد یا در سطح قرمز رنگ و به هنگام میوه متورم و بادکنکی، بیضوی قرمز تا سفید مایل به زرد، جام گل پیوسته، ارغوانی تا بنفش رنگ. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد صورت میگیرد.
دوره زمانی گلدهی: فصل بهار
زمانی رسیدن بذر: اردیبهشت تا خرداد
عامل پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از کازرون.
پراکندگی در ایران: جنوب و مرکز. فارس، کرمان، هرمزگان
گیاهشناسی
تیره: Papilionaceae
جنس: Astragalus
گونه:fasciculifolius
نام فارسی: گون
منابع و پیوندها
.Asri, Y. 2012. Range Plants of Iran, Vol. 2: Dicotyledons. Research Institute of Forests and Rangelands Publication, 530 pp
.Baskin, C.C. and Baskin, J.M.1998. Seeds: Ecology, Biogeography, Evolution of Dormancy and Germination. Academic Press, San Diego
.Bewley, J.D. 1997. Seed germination and dormancy. The plant cell, 9: 1055-1066
Bakhshandeh Faraj-pur, A. 2014. Investigating the possibility of increasing the germination of several species (Astragalus) using various methods of dormancy in order to multiply massive and regenerate rangelands. Master’s thesis, University of Kashan, Faculty of Engineering
Kožuharova, E. and Firmage, D. 2007. On The Pollination Ecology of Astragalus alopecurus Pallas (Fabaceae) in Bulgaria. Tome, 60(8): 863-870
Kožuharova, E., Tzvetanova, V. and Firmage, D. 2010. Seed germination and seedling development of two rare Astragalus species (Fabaceae). Phytologia Balcanica, 16 (1): 51-56
Maassoumi, A.A. 2016. Flora of Iran, No.85: (Papilionaceae: Astragalus II). Research Institute of Forests and Rangelands Publication, p. 173
.Mozaffarian, V. 2012. A Pictorial Dictionary of Botany. Farhange Moaser publisher, 1088 pp