نویسنده: آمنه غلامی 
Satureja bachtiarica Bunge
لیلا فلاح حسینی، محمد دادمند، یعقوب ایرانمنش و حسین علی شیرمردی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: تخم مرغی-بیضوی، سطح پشتی گرد، سطح شکمی دارای دو سطح مورب، رأس گرد، قاعده با دو آرئول مورب بزرگ. سطح داندان ریز، کدر، بیکرک، قهوهای تیره
اندازه میوه: طول 1/2 تا 1/5 میلیمتر، عرض 0/6 تا 0/9 میلیمتر در نمونه بذر از یاسوج، کهگیلویه و بویراحمد، با وزن هزار دانه/میوه 0/15 گرم، که در سال 1396 توسط یعقوب ایرانمنش و حسین علی شیرمردی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46792 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 0/1 تا 0/4 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: چندساله، بوتهای، به ارتفاع 20 تا 45 سانتیمتر، کرکدار. ساقهها ایستاده خیزان، متعدد
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین سنبله مانند با چرخههای جدا؛ گلها نامتقارن، کاسه گل پیوسته، استکانی شکل، به طول 1/5 تا 3 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 3 دندانهای و لبه پایینی 2 دندانهای؛ جام گل پیوسته، به طول 3 تا 6 میلیمتر، دو لبهای، لبه بالایی 2 لوبی پیوسته و لبه پایینی 3 لوبی، جام گل سفید. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: پاییز
زمان رسیدن بذر: پاییز
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از کوههای بختیاری
پراکندگی در ایران: غرب و مرکز. بیشتر در استانهای کردستان، کرمانشاه، اصفهان، کهگیلویه و بویر احمد، بختیاری، فارس و کرمان
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Satureja
گونه: S. bachtiarica
نام فارسی: مرزه بختیاری
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
