نویسنده: آمنه غلامی 
Cousinia shahvarica Rech. f.
پروین صالحی شانجانی، بهاره افشارنژاد و کاظم طاهریان
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مهر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتی گراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب عمیقی ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: واژتخممرغی، سطح پشتی کمی محدب، سطح شمکی تخت، کاکل ریزان، پایه به طرف ناف باریک شده. سطح بیکرک، با برجستگیهای موجی شکل، کدر، قهوهای با قهوهای روشن مایل به زرد
اندازه میوه: طول 5 تا 5/54 میلیمتر، عرض 2/24 تا 2/57 میلیمتر در نمونه بذر از مهدیشهر، سمنان، با وزن هزار میوه/دانه 10/4 گرم که در سال 1398 توسط کاظم طاهریان جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 48717 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار میوه/دانه: 10/4 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: بوتهای، چندساله، خاردار، کرکدار، یک بار ثمرده. ساقهها ایستاده، به طول 30 تا 87 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین کپهای خوشه مانند، کپهها طبقی/لولهای؛ با 80 تا 100 گلچه، جام گل به طول حدوداً 14 میلیمتر، بنفش؛ گریبان کروی پخ، به طول 2/5 تا 3 سانتیمتر و قطر 3 تا 3/5 سانتیمتر، اغلب ارغوانی تیره، برگههای گریبانی چند ردیفه. گیاه تک پایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اوایل تابستان
زمان رسیدن بذر: اواسط تابستان
پراکنش بذر: توسط وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. کوه شاهوار، شاهرود
پراکندگی در ایران: شمال و مرکز. بیشتر در استانهای گلستان، مازندران، سمنان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Asteraceae
جنس: Cousinia
گونه: C. shahvarica
نام فارسی: هزارخار خارشاهواری
منابع و پیوندها
Assadi, M., Mehregan, I. 2017. Flora of Iran, No. 125: Asteraceae, Cousinia. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 396 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
