نویسنده: آمنه غلامی 
Ferula ovina Boiss.
پروین صالحی شانجانی، محمدرضا پهلوانی، یعقوب ایرانمنش و حسن جهانبازی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار مهر 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب دارد. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته تا دو ماه در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: شیزوکارپ (میوه خشک و متشکل از دو برچه ناشکوفای غیرفشرده یا به پهلو یا به پشت فشرده به نام مریکارپ است)
شکل میوه: میوه با نمایی متورم، مریکارپها بیضوی، جورشکل، فشرده، سطح پشتی کمی محدب با 5 پره طولی، پرههای کناری دارای بال باریک، سطح شکمی کمی مقعر، با یک پره مرکزی، رأس با پایه خامه و باقیمانده خامه. سطح مریکارپ بیکرک، کدر، قهوهای، پرهها و بالها کرم رنگ
اندازه میوه: طول 6/64 تا 9/04 میلیمتر، عرض 3/67 تا 5/52 میلیمتر در نمونه بذر از یاسوج، کهگیلویه و بویراحمد، با وزن هزاردانه 29 گرم، که در سال 1395 توسط یعقوب ایرانمنش و حسن جهانبازی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46093 در بانک ژن منابع طبیعی نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 10 تا 32 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چند ساله، یکبار ثمرده، کرکدار. ساقه ایستاده، به طول 50 تا 100 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چتر مرکب به صورت خوشهای تنک؛ چترها با 5 تا 14 شعاع، به طول 3 تا 4 سانتیمتر، چترکها با 7 تا 10 گل کوچک، گلها زرد. گیاه تک پایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار تا اوایل تابستان
زمان رسیدن بذر: بهار تا اوایل تابستان
پراکنش بذر: توسط باد و وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: ایران، آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان. نمونه تیپ از تخت جمشید
پراکندگی در ایران: شمال غرب و مرکز و شمال شرق و جنوب شرق. بیشتر در استانهای تهران، گلستان، خراسان، اصفهان، بختیاری، فارس و بلوچستان
گیاهشناسی
خانواده: Apiaceae
جنس: Ferula
گونه: F. ovina
نام فارسی: کما
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Mozaffarian V. 2008. Flora of Iran, Umbelliferae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication No. 54, 592 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
