نویسنده: آمنه غلامی 
Nepeta elymaitica Bornm.
پروین صالحی شانجانی، حمیده جوادی، لیلا فلاح حسینی و حسین معروف
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1403
ویراستار علمی: محمد دادمند
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتری دیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: فندقهها مستطیلی-بیضوی، در برش عرضی سه وجهی، آرئول دو لوبي. سطح دارای برجستگیهای نامشخص، بیکرک، کمی براق، قهوهای با لکههای سیاه
اندازه میوه: طول 2/13 تا 2/65 میلیمتر، عرض 0/88 تا 1/22 میلیمتر در نمونه بذر از سقز، کردستان با وزن هزاردانه/میوه 0/35 گرم که در سال 1399 توسط حسین معروف جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47538 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 0/35 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چند ساله. ساقه راست، به ارتفاع 26 تا 50 سانتیمتر، کرکدار
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین سنبله مانند با چرخههای جدا؛ گل نرماده، نامنظم، کاسهگل پیوسته، لولهای، به طول 6 تا 8 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 3 دندانهای و لبه پایینی 2 دندانهای؛ جامگل پیوسته، لولهای، به طول 8 تا 10 میلیمتر، دولبهای، لبه بالایی 2 لوبی جدا و لبه پایینی 3 لوبی، بنفش-ارغوانی. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات به ويژه زنبور انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: بهار و تابستان
زمان رسیدن بذر: بهار و تابستان
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: ایران و عراق. نمونه تیپ از لرستان، ایران
پراکندگی در ایران: غرب. بیشتر در استانهای کردستان و لرستان
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Nepeta
گونه: N. elymaitica
نام فارسی: پونهسای ایرانی
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press,Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
