نویسنده: آمنه غلامی 
Salvia sahendica Boiss.
لیلا فلاح حسینی، محمد دادمند و حمیده فخررنجبری
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشک شدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی به میزان 15 تا 20 درصد، بذر قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. در آب دارای موسیلاژ یا لعاب هستند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته به مدت دو هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس بذور در دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میشوند.
مورفولوژی
نوع میوه: فندقه
شکل میوه: واژتخممرغی کشیده، سطح پشتی گرد، سطح شکمی دارای دو سطح مورب، رأس گرد، پایه باریک شده، ناف گرد، جانبی، در فرورفتگی قرارگرفته. سطح دارای برجستگیهای مشبک، کمی براق، بیکرک، قهوهای روشن با رگههای تیره
اندازه میوه: طول 2/5 تا 3 میلیمتر، عرض 1/4 تا 2/07 میلیمتر در نمونه بذر از خلعت پوشان، آذربایجان شرقی، با وزن هزار دانه/میوه 1/5 گرم، که در سال 1398 توسط حمیده فخررنجبری جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 48327 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه/میوه: 1/5 تا 2/2 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چند ساله، کرکدار. ساقه افراشته، گاهی منشعب، به طول 40 تا 60 سانتیمتر، به ندرت تا 90 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین چرخهای جدا، چرخه گلها با فاصله نزدیک به یکدیگر؛ گلها نامتقارن، کاسه گل پیوسته، استکانی شکل، اغلب به طول 10 تا 16 میلیمتر، کرکدار، دولبهای، لبه بالایی 3 دندانهای و لبه پایینی 2 دندانهای؛ دندانهها کوتاه، جام گل پیوسته، به طول 17 تا 25 میلیمتر، دو لبهای، لبه بالایی 2 لوبی پیوسته و لبه پایینی 3 لوبی، جام گل تماماً به رنگ سفید یا سفید با لبه پائینی زرد. گیاه تک پایه، دگرگشن. گرده افشاني به وسيله حشرات انجام ميشود.
دوره زمانی گلدهی: تابستان تا اوایل پاییز
زمان رسیدن بذر: تابستان تا اواسط پاییز
روش پراکنش بذر: عامل پراکنش وزن بذر است.
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از ایران که سهند، آذربایجان
پراکندگی در ایران: شمال غرب. بیشتر در استانهای آذربایجان
گیاهشناسی
خانواده: Lamiaceae
جنس: Salvia
گونه: S. sahendica
نام فارسی: مریم گلی سهندی
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojnanský, V., Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European flora. Published by Springer Dordrecht, The Netherlands. 1046 pp.
Ghahreman, A. 1979-2003. Color flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands Publishers, Tehran.
Jamzad, Z. 2012. Flora of Iran, No. 76: Lamiaceae. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 1066 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publishers, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
