Astragalus floccosus Boiss.
محمد دادمند، معصومه رمضانی یگانه، محمد محمودی و یوسف اجنی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار آذر 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتی گراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذر دارای خواب بوده و این خواب مربوط به پوسته غیرقابل نفوذ بذر (خواب فیزیکی) و مواد بازدارنده جوانهزنی در داخل بذر (خواب فیزیولوژیکی) میباشد. برای حذف پوسته غیرقابل نفوذ نسبت به آب و گاز، از روشهای مختلف سمباده کشی، تیمار اسیدسولفوریک غلیظ، استفاده از آب داغ و .. (اسکرافیه کردن) میتوان استفاده کرد. برای حذف خواب فیزیولوژیکی بذر، استفاده از تیمارهای سرمادهی مرطوب (استراتیفه کردن) به مدت 14 روز، امواج فراصوت و برخی هورمونها (اسید جیبرلیک 100 ppm) موثر است. بهترین روش برای حذف پوسته بذر استفاده از سمباده و حذف خواب فیزیولوژیکی تیمار سرمادهی به مدت 14 روز در دمای 4 درجه سانتیگراد میباشد. سپس بذور در دمای ثابت 20 درجه سانتیگراد یا دمای متناوب 25 درجه سانتیگراد (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: نیام
شکل میوه: یک حجرهای، تخم مرغی شکل، در سطح پشتی و شکمی کمی فشرده، کرکدار
اندازه میوه: طول 4 تا 6 میلیمتر و عرض 2 تا 3 میلیمتر
شکل بذر: بیضوی، ناف فرورفته. سطح بیکرک، کمی براق، به رنگ زیتونی، با خالهای ریز پراکنده
اندازه بذر: به طول و به عرض 1/10 تا 1/54 میلیمتر در نمونه بذر نهاوند، همدان، با وزن هزار دانه 2/3 گرم که در سال 1398 توسط محمد محمودی و یوسف اجنی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 47761 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 2/3 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: درختچهای یا نیمه درختچهای، گاهی بوتهای، خارپشتی، نیمکرهای یا کوهانی، ایستاده یا گسترده در سطح خاک، منشعب، باز یا در هم رفته، به ارتفاع 15 تا 20 سانتیمتر، بندرت تا 80 سانتیمتر، و به قطر 15 تا 60 سانتیمتر، خاکستری یا نقرهای رنگ، پوشیده از کرکهای سفید متراکم یا بندرت کم کرک، گاهی بیکرک
گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای کروی یا بیضوی، گاهی استوانهای و یا به ندرت بسیار تنک، با فاصله از یکدیگر، پنهان در لابلای برگها، با 1 تا 2 گل واقع در پای برگها در طول ساقه؛ گلها هرمافوردیت، ناجور گلبرگ، نامنظم پروانهای، جام گل (متشکل از درفش: گلبرگ بزرگ بالایی، بالها: دو گلبرگ مجاور درفش و ناو: دو گلبرگ پایینی) زرد، ارغوانی، آبی یا بنفش، بالها بلندتر از ناو. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد صورت میگیرد.
دوره زمانی گلدهی و میوه دهی: تابستان
زمان رسیدن بذر: تابستان
روش پراکنش بذر: وزن بذر و حیوانات
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از آذربایجان
پراکندگی در ایران: شرق، شمال و مرکز. بیشتر در استانهای گلستان، گیلان، کردستان، همدان، خراسان، سمنان، تهران و البرز
گیاهشناسی
خانواده: Fabaceae
جنس: Astragalus
گونه: A. floccosus
نام فارسی: گون
منابع و پیوندها
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Javadi, H. 2021. Seed: Processing and Quality tests. Agricultural Education & Extension Publishers, 175 pp.
Maassoumi, A.A. 2016. Flora of Iran, Fabaceae (Astragalus II). Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication No. 85, 504 pp.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.