Gypsophila persica Barkoudah
پروین صالحی شانجانی، سارا نیکخواه و محمد محمودی
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار دی 1404
ویراستار علمی: معصومه ایزدپناه
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: کپسول شکوفا
شکل میوه: کروی – تخممرغی
اندازه میوه: طول 3 تا 3/5 میلیمتر
شکل بذر: کروی تا مدور، از نمای جانبی کمی فشرده، سطوح پشتی شکمی محدب مسطح، سطح حاشیهای محدب. سطح دارای زگیلهای متمایز در ردیفهای متحدالمرکز، مات، قهوهای
اندازه بذر: طول 2/08 تا 2/42 میلیمتر، عرض 2/11 تا 2/88 میلیمتر در نمونه بذر از جاده دندی، زنجان، با وزن هزاردانه 3/5 گرم که در سال 1394 توسط محمد محمودی جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46131 در بانک ژن منابع طبیعی ایران نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 3/5 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: چندساله، بوتهای، کرکدار. ساقهها افراشته، به طول 28 الی 55 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین گرزن دو سویه مرکب؛ گل منظم، کاسهگل پیوسته کاسبرگ، استکانی باز، 5 دندانه، به طول 2 تا 3 میلیمتر، جام گل گلبرگدار، گلبرگها سفید با مرکز زرد. گیاه تک پایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد انجام میشود.
دوره زمانی گلدهی: اواخر بهار تا اوایل تابستان
زمان رسیدن بذر: اواسط تابستان
پراکنش بذر: توسط وزن بذر
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از قزوین
پراکندگی در ایران: شمال، شمال غرب، غرب و مرکز. بیشتر در استانهای البرز، تهران، مازندران، آذربایجان، زنجان، قزوین، لرستان، اصفهان، بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد
گیاهشناسی
خانواده: Caryophyllaceae
جنس: Gypsophila
گونه: G. persica
نام فارسی: گچ دوست قزوینی، گچ دوست فارسی
منابع و پیوندها
Asadi, M., Fadaei, F., Tawakli, Z., Heydari Rikan, M., Mostafavi, G., Mahdavi, M., Poursakhi, K. and Nejad Flatori, A. 2023. Flora of Iran. Charyophyllaceae. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, Publication, No. 168, 987 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 1-419 P.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 P.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 P.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 P.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 P.