نویسنده: آمنه غلامی 
Matthiola ovatifolia (Boiss.) Boiss.
معصومه ایزدپناه، آمنه غلامی و محمد امینیراد
بانک ژن منابع طبیعی ایران، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
تاریخ انتشار دی 1404
ویراستار علمی: پروین صالحی شانجانی
رفتار انبارداری بذر
تيپ ذخیرهسازی ارتدوکس (بذوری که قابلیت خشکشدن را دارند) است. پس از کاهش رطوبت نسبی بذر به میزان 15 تا 20 درصد قابل نگهداری در دمای 20- درجه سانتیگراد است.
نیازهای جوانهزنی
بذرهای این گونه خواب ندارند. پس از استریل سطحی، بذور روی کاغذ صافی مرطوب در پتریدیش قرار گرفته و به مدت دو هفته در دمای صفر تا 4 درجه سانتیگراد سرمادهی میشوند تا همزمان سبز شوند. سپس در دمای متناوب 20 (16 ساعت روشنایی) و 15 درجه سانتیگراد (8 ساعت تاریکی) سبز میگردند.
مورفولوژی
نوع میوه: خورجین، شکوفا
شکل میوه: خطی پهن، دانه تسبیحی، رأس گرد، رنگ زیتونی تیره
اندازه میوه: طول 90 تا 140 میلیمتر، عرض 3 تا 4 میلیمتر
شکل بذر: تخممرغی پهن یا بیضوی، بالدار. سطح چروکیده، بی کرک، کمی براق، قهوهای، بال غشایی
اندازه بذر: طول 3/24 تا 3/56 میلیمتر، عرض 2/53 تا 2/64 میلیمتر در نمونه بذر از تهران، با وزن هزاردانه 1/59 گرم، که در سال 1397 توسط محمد امینیراد جمعآوری و شناسایی شده و با شماره اکسشن 46859 در بانک ژن منابع طبیعی نگهداری میشود.
وزن هزار دانه: 0/9 تا 3/6 گرم
ویژگیهای زیستی
فرم رویشی گیاه: علفی، چند ساله، کرکدار. ساقه برافراشته، از قاعده منشعب، به طول 28 تا 51 سانتیمتر
نوع گلآذین، گل و مکانیسمهای گردهافشانی: گلآذین خوشهای تنک؛ گلها دوجنسه، منظم؛ پیوسته کاسبرگ، کاسبرگها به طول 10 تا 12 میلیمتر؛ جدا گلبرگ، گلبرگها خطی مستطیلی، نوک گرد، در حاشیه دندانهای، به طول 25 تا 28 میلیمتر، به رنگ سبز مایل به زرد تا قهوهای. گیاه تکپایه، دگرگشن. گردهافشانی توسط حشرات و باد صورت میگیرد.
دوره زمانی گلدهی: بهار
زمان رسیدن بذر: اواخر بهار
روش پراکنش بذر: باد
پراکندگی جغرافیایی: انحصاری ایران. نمونه تیپ از اطراف اصفهان
پراکندگی در ایران: شمال غرب، مرکز، شمال شرق. بیشتر در استانهای مازندران، اصفهان، کهگیلویه و بویر احمد، بختیاری، خراسان، سمنان و تهران
گیاهشناسی
خانواده: Brassicaceae
جنس: Matthiola
گونه: M. ovatifolia
نام فارسی: چلیپای معطر، چلیپای اصفهانی
منابع و پیوندها
Assadi, M. Sajedi, S. Fakhr Ranjberi, H. Mirzadeh Vaghefi, S. Moazzeni, H. Khodashenas, M. Khosravi, A. R. Hatami, A. Mehrnia, M. Kaffash, Sh. Heidarnia, N. Sheidai, M. Heidari Rikan, M. Kavousi, K. Sonboli, A. Veiskarami, Gh. And Aminian, F. 2017. Flora of Iran, Brassicaceae, No.143. Research Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, 954 pp.
Black, M. and Bewley, J.D. 2000. Seed technology and its biological basis. Sheffield Academic Press, 419 pp.
Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of seeds and fruits of central and East-European flora: the Carpathian Mountains region. Springer, Dordrecht, The Netherlands, 1046 pp.
Ghahraman, A. Flore of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands with University of Tehran Publication. https://floraofiran.net/index.php.
Mozaffarian, V.A. 1998. Dictionary of Iranian plants names. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 671 pp.
Mozaffarian, V.A. 2012. A Pictorial dictionary of botany. Farhange Moaser Publisher, Tehran, 1088 pp.
Sharma, O.P. 2009. Plant taxonomy 2E. Tata McGraw-Hill Education, New Delhi, 563 pp.
